นางวิสาขามีหลานสาวคนหนึ่งชื่อว่าสุทัตตี เป็นผู้ทำหน้าที่แทนตนเรื่องการต้อนรับภิกษุสงฆ์ ต่อมาวันหนึ่งสุทัตตีตายจากไป นางวิสาขาให้ทำการฝังศพแล้ว ไม่อาจจะอดกลั้นความโศกไว้ได้ มีทุกข์เสียใจเป็นอันมากจึงไปสู่สำนักพระศาสดา เพื่อขออุบายระงับความโศก
พระพุทธเจ้าทรงตรัสว่า วิสาขาทำไมหนอเธอจึงมีทุกข์เสียใจ มีหน้าชุ่มด้วยน้ำตา นั่งร้องไห้อยู่
นางวิสาขากราบทูลว่า นางกุมารีหลานสาวเป็นที่รักของหม่อมฉันเป็นผู้สมบูรณ์ด้วยวัตร บัดนี้หม่อมฉันไม่เห็นใครเช่นนั้น.
พระพุทธเจ้า วิสาขาก็ในกรุงสาวัตถีมีมนุษย์ประมาณเท่าไร ?
นางวิสาขา พระองค์นั่นแหละตรัสแก่หม่อมฉันว่า ในกรุงสาวัตถีมีชน ๗ โกฏิพระเจ้าข้า.
พระพุทธเจ้า ถ้าชนมีประมาณเท่านี้เป็นดังกับหลานสาวของเธอไซร้ เธอพึงปรารถนาเขาหรือ
นางวิสาขา. อย่างนั้นพระเจ้าข้า.
พระพุทธเจ้า ก็ชนในกรุงสาวัตถีทำกาละวันละเท่าไร ?
นางวิสาขา มากพระเจ้าข้า.
พระพุทธเจ้า เมื่อเป็นเช่นนี้เวลาที่เธอจะเศร้าโศกก็จะไม่พึงมีมิใช่หรือ ? เธอพึงเที่ยวร้องไห้อยู่ทั้งกลางคืนและกลางวันทีเดียวหรือ ?
นางวิสาขา ยกไว้เถิดพระเจ้าข้า หม่อมฉันทราบแล้ว.
พระพุทธเจ้าทรงตรัสต่อไปว่า ถ้ากระนั้นเธออย่าเศร้าโศก ความโศกก็ดี ความกลัวก็ดี ย่อมเกิดแต่ความรัก ดังนี้แล้วจึงตรัสพระคาถานี้ว่า
เปมโต ชายตี โสโก เปมโต ชายตี ภยํ
เปมโต วิปฺปมุตฺตสฺส นตฺถิ โสโก กุโต ภยํ.
" ความโศกย่อมเกิดแต่ความรัก ภัยย่อมเกิดแต่ความรัก;
ความโศกย่อมไม่มีแก่ผู้พ้นวิเศษแล้วจากความรัก, ภัยจักมีแต่ไหน. "
ดังนั้นโสดาบันที่มีความทุกข์เสียใจ หน้าชุ่มด้วยน้ำตา ดังนางวิสาขาซึ่งมีอยู่ในพระไตรปิฎก ชั้นในอรรถกถาที่ได้รจนาไว้ กับโสดาบันที่มีความกลัวดังเจ้ามหานามซึ่งมีอยู่ในพระไตรปิฎก ให้ผู้ปฏิบัติศึกษาเปรียบเทียบ พิจารณาดูว่า ความที่น่าจะเป็นได้ดังกรณีไหน คือ
๑. เป็นโสดาบันแล้วจะไม่กลัวตาย หรือไม่มีความทุกข์เสียใจ
๒. เป็นโสดาบันแล้วก็กลัวตาย และมีความทุกข์เสียใจด้วย แต่หากว่าได้พิจารณาใคร่ครวญในหลักธรรมแล้ว ความกลัวตายและความทุกข์จะหมดความสงสัยไป ด้วยสติและปัญญา
๓. เป็นโสดาบันแล้วก็กลัวตายเหมือนเดิม แต่ไม่มีความทุกข์เสียใจ
๔. เป็นโสดาบันแล้วไม่กลัวตาย แต่มีความทุกข์เสียใจอยู่บ้าง
ศึกษาเพิ่มเติม เรื่องนางวิสาขาอุบาสิกา [๑๖๗] ในพระไตรปิฎก ฉบับมหามกุฏราชวิทยาลัย เล่ม ๔๒ คาถาธรรมบท ปิยวรรคที่ ๑๖ (สีน้ำเงิน) หน้า ๔๐๐ – ๔๐๐๑ (สีแดง) หน้า ๓๓๙-๓๔๐.
ที่มา : สุขาปฏิปทา คือ การปฏิบัติวิปัสสนาประเภทสบาย
กดถูกใจ (Like) ติดตามข่าวสารจาก สวัสดี